Alergia pokarmowa u niemowląt to jedno z najczęstszych schorzeń alergicznych wieku dziecięcego, dotykające nawet kilku procent dzieci w pierwszym roku życia. Najczęstszym alergenem w tym okresie jest białko mleka krowiego, obecne zarówno w mieszankach mlekozastępczych, jak i, w formie przenikającej z pokarmem matki, w mleku kobiecym. Rozpoznanie alergii pokarmowej u tak małych dzieci bywa trudne, ponieważ objawy są niespecyficzne i mogą przypominać inne, niealergiczne dolegliwości.
Objawy alergii pokarmowej u niemowląt można podzielić na kilka grup. Ze strony przewodu pokarmowego najczęściej obserwuje się ulewanie, wymioty, biegunkę, kolki jelitowe oraz obecność krwi w stolcu. Ze strony skóry typowe są zmiany o charakterze atopowego zapalenia skóry – suchość, zaczerwienienie, świąd oraz sączące zmiany na policzkach i owłosionej skórze głowy. U części dzieci pojawiają się także objawy ze strony układu oddechowego, takie jak katar czy świszczący oddech, choć są one rzadsze niż w alergii wziewnej u starszych dzieci.
Szczególną czujność rodziców i lekarzy powinny wzbudzić objawy nagłej, ciężkiej reakcji, takie jak obrzęk twarzy i warg, trudności w oddychaniu, wymioty pojawiające się bezpośrednio po karmieniu czy nagła bladość i osłabienie dziecka. Choć ciężka reakcja anafilaktyczna u niemowląt zdarza się rzadziej niż u starszych dzieci, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Diagnostyka alergii pokarmowej u niemowląt opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie żywieniowym prowadzonym przez rodziców, obserwacji związku między spożyciem danego pokarmu a wystąpieniem objawów, a w razie potrzeby także na testach skórnych, badaniach krwi czy próbie eliminacyjno-prowokacyjnej przeprowadzanej pod nadzorem lekarza. U niemowląt karmionych piersią, u których podejrzewa się alergię na białko mleka krowiego, lekarz może zalecić czasową eliminację nabiału z diety matki karmiącej.
W przypadku potwierdzonej alergii na białko mleka krowiego u dzieci karmionych sztucznie, standardowym postępowaniem jest zastąpienie zwykłej mieszanki mlekiem hydrolizowanym, w którym białka mleka zostały rozłożone na mniejsze, mniej alergizujące fragmenty, a w cięższych przypadkach – mieszanką elementarną opartą na wolnych aminokwasach.
Dobrą wiadomością jest to, że alergia na białko mleka krowiego u zdecydowanej większości dzieci ustępuje samoistnie do trzeciego roku życia, a często znacznie wcześniej. Regularne wizyty kontrolne u alergologa dziecięcego pozwalają monitorować rozwój tolerancji i w odpowiednim momencie, pod kontrolą lekarza, bezpiecznie wprowadzić ponownie eliminowany produkt do diety dziecka.
Rodzice często obawiają się, że eliminacja nabiału z diety dziecka lub matki karmiącej doprowadzi do niedoborów wapnia i innych składników odżywczych. Dlatego tak ważne jest, aby dieta eliminacyjna u niemowląt i małych dzieci była zawsze prowadzona pod nadzorem lekarza lub dietetyka dziecięcego, który dobierze odpowiednie zamienniki pokarmowe i, w razie potrzeby, zaleci suplementację, tak aby rozwój dziecka przebiegał prawidłowo mimo czasowych ograniczeń dietetycznych.
Comments